Lịch sử phát triển Tỉnh Kiên Giang - Thành phố Rạch Giá


Lịch Sử Tỉnh Kiên Giang - Rạch Giá



Thành phố Rạch Giá có bề dày lịch sử khai phá hơn 300 năm,trong khi vị trí hiện nay của Rạch Giá từng là cảng thị sầm uất của quốc gia Phù Nam thuộc nền văn hóa Óc Eo tồn tại từ thế kỷ II đến thế kỷ VII, phân định từ di chỉ Nền Chùa (Takev) được khai quật năm 1944 của nhà khảo cổ học người Pháp Louis Malleret.

Từ vùng đất rộng người thưa, Rạch Giá là nơi cộng cư của người Việt, Hoa và Khmer, nhưng chiếm đa số là người Việt và Khmer. Trước đời Vua Gia Long, dân chúng đã chọn lựa vài gò cao ven các sông rạch để cư trú. Từ làng chài nhỏ ven cửa sông, Rạch Giá dần phồn thịnh hơn nhờ buôn bán lúa gạo và thương mại sung túc. Vào TK XVII, tức thời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, vùng Rạch Giá nay là một trong 7 đơn vị hành chính thuộc Trấn Hà Tiên xưa.

Tỉnh Kiên Giang - Rạch Giá Thời Pháp Thuộc



Sau khi chiếm được Vĩnh Long và Hà Tiên, năm 1867, Pháp bắt đầu tiến đến Rạch Giá.

- Ngày 18 tháng 8 năm 1867, Pháp đặt hạt thanh tra Rạch Giá do đổi tên từ hạt thanh tra Kiên Giang.

- Ngày 16 tháng 6 năm 1869, Nguyễn Trung Trực khởi nghĩa ở đây, giết gần như toàn bộ quân lính và viên chức người Pháp.

- Ngày 5 tháng 6 năm 1871, Pháp tách vùng Cà Mau ra khỏi Rạch Giá.

- Ngày 18 tháng 12 năm 1871, Pháp lại nhập Cà Mau vào Rạch Giá.

- Ngày 5 tháng 1 năm 1876, đổi hạt thanh tra thành hạt tham biện, các thôn thành các làng.

- Ngày 12 tháng 8 năm 1888, hạt tham biện Rạch Giá bị giải thể, nhập vào hạt Long Xuyên.

- Ngày 27 tháng 12 năm 1892, Pháp tái lập hạt Rạch Giá với 4 tổng.

- Ngày 26 tháng 1 năm 1894, chính quyền thực dân Pháp hợp nhất 4 làng Vĩnh Lạc, Vĩnh Hòa, Thanh Lương và Vân Tập thành một làng mới lấy tên là làng Vĩnh Thanh Vân, đồng thời vẫn là nơi đặt lỵ sở của hạt tham biện Rạch Giá như trước đó.

- Ngày 1 tháng 1 năm 1900, đổi hạt tham biện Rạch Giá thành tỉnh Rạch Giá.

- Ngày 25 tháng 5 năm 1900, lập tổng Kiên Tường, tổng Thanh Bình.

- Ngày 31 tháng 12 năm 1907, lập thêm tổng An Ninh và tổng Thanh Biên.

- Ngày 6 tháng 1 năm 1916, lập thêm tổng Thanh Tuyên, tổng Thanh Yên.

- Ngày 18 tháng 12 năm 1929, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập thị xã hỗn hợp Rạch Giá trên cơ sở cải biến khu đô thị Rạch Giá, trụ sở tại làng Vĩnh Thanh Vân dưới quyền một viên Thị trưởng và một Hội đồng thị xã.

- Ngày 16 tháng 1 năm 1930, Pháp chia địa bàn thị xã Rạch Giá thành 5 khu vực để đánh thuế.

- Ngày 30 tháng 4 năm 1934, Pháp nâng thị xã lên thành phố và chia thành 3 khu phố.

Tỉnh Kiên Giang Thời Việt Nam Cộng Hòa



Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Ngô Đình Diệm ký Sắc lệnh 143/VN để "thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam". Địa giới và địa danh các tỉnh ở Miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập.
Theo Sắc lệnh này, địa phận Việt Nam Cộng Hòa gồm Đô thành Sài Gòn và 22 tỉnh.
Lúc này, tỉnh Hà Tiên bị bãi bỏ và 4 quận là Châu Thành, Hòn Chông, Giang Thành, Phú Quốc được sáp nhập vào tỉnh Rạch Giá để thành lập tỉnh Kiên Giang.
Tỉnh lỵ tỉnh Kiên Giang đặt tại Rạch Giá và vẫn giữ nguyên tên là "Rạch Giá", về mặt hành chánh thuộc xã Vĩnh Thanh Vân thuộc quận Kiên Thành.

Sau năm 1956, thành phố Rạch Giá bị giải thể, sáp nhập vào địa bàn xã Vĩnh Thanh Vân thuộc quận Kiên Thành của tỉnh Kiên Giang.

Ngày 20 tháng 11 năm 1970, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa tái lập thị xã Rạch Giá, là thị xã tự trị trực thuộc chính quyền Trung ương Việt Nam Cộng Hòa, đồng thời kiêm tỉnh lỵ tỉnh Kiên Giang.
Thị xã Rạch Giá được tái lập trên cơ sở các xã Vĩnh Thanh Vân và An Hòa cùng thuộc quận Kiên Thành trước đó. Từ đó cho đến năm 1975, thị xã Rạch Giá và tỉnh Kiên Giang là hai đơn vị hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau theo sự phân chia sắp xếp hành chính của Việt Nam Cộng Hòa.

Ngày 07 tháng 06 năm 1971, thị xã Rạch Giá có 6 khu phố trực thuộc là: Vĩnh Thanh Vân, Vĩnh Thanh, Vĩnh Lạc, Vĩnh Hiệp, An Hoà, Phó Cơ Điều.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn duy trì tỉnh Rạch Giá như trước đó cho đến đầu năm 1976. Lúc này thị xã Rạch Giá vẫn giữ vai trò là tỉnh lỵ tỉnh Rạch Giá.

(Tài liệu của @Phóng Viên Chiến Trường sưu tầm)

 Kiên Lương - Kiên Giang
Kiên Lương - Kiên Giang
 Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971     Photo by Rockoff
Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971 Photo by Rockoff
 Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971     Photo by Rockoff
Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971 Photo by Rockoff
 Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971     Photo by Rockoff
Núi Hang Cây Ớt - Kiên Giang 1971 Photo by Rockoff
 Kiên Giang 1971 - An Thới
Kiên Giang 1971 - An Thới


 Poster Rạch-Giá Hà-Tiên Phú-Quốc của Nha Quốc-Gia Du-Lịch.
Poster Rạch-Giá Hà-Tiên Phú-Quốc của Nha Quốc-Gia Du-Lịch.
 Nhà hộ sinh Giồng Riềng - Maternité de Giồng Riềng - (Ngày xưa 1921-1935)
Nhà hộ sinh Giồng Riềng - Maternité de Giồng Riềng - (Ngày xưa 1921-1935)
 Nhà hộ sinh Giồng Riềng - Maternité de Giồng Riềng - (Ngày xưa 1921-1935)
Nhà hộ sinh Giồng Riềng - Maternité de Giồng Riềng - (Ngày xưa 1921-1935)
 Đào kinh Rạch Giá-Hà Tiên bằng máy xáng.
Đào kinh Rạch Giá-Hà Tiên bằng máy xáng.


 An Thới 1971 - Xưởng Tàu     Photo by Peter A. Bird
An Thới 1971 - Xưởng Tàu Photo by Peter A. Bird
 An Thới 1966/72 - Xưởng Tàu     Photo by Mike Loughran
An Thới 1966/72 - Xưởng Tàu Photo by Mike Loughran
 An Thới 1966/72 - Xưởng Tàu     Photo by Mike Loughran
An Thới 1966/72 - Xưởng Tàu Photo by Mike Loughran
 An Thới Airport 1966/72      Photo by Mike Loughran
An Thới Airport 1966/72 Photo by Mike Loughran


Rạch Sỏi 1970

 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970
 Rạch Sỏi 1970
Rạch Sỏi 1970


 Rạch Sỏi - Những bé gái đưa đò sang sông.    Photo Mike Harris
Rạch Sỏi - Những bé gái đưa đò sang sông. Photo Mike Harris
 Rạch Sỏi 1968-69    Photo Mike Harris
Rạch Sỏi 1968-69 Photo Mike Harris


 Hà Tiên khoảng năm 1966 - Khách sạn Lâm Văn Cao    Photo: Dave Kathy Crawford  (tàu Point Garnet)
Hà Tiên khoảng năm 1966 - Khách sạn Lâm Văn Cao Photo: Dave Kathy Crawford (tàu Point Garnet)
 Hà Tiên khoảng năm 1970 - Khách sạn Lâm Văn Cao.    Photo: HL Serra
Hà Tiên khoảng năm 1970 - Khách sạn Lâm Văn Cao. Photo: HL Serra
 Hà Tiên (1943) - Khách sạn Lâm Văn Cao    Photo: AAVH Jean Cousso AP5268
Hà Tiên (1943) - Khách sạn Lâm Văn Cao Photo: AAVH Jean Cousso AP5268
 Hà Tiên (1943) - Hình chụp từ phía Bungalow Pháo Đài về Hà Tiên.     Photo: AAVH Jean Cousso AP5268
Hà Tiên (1943) - Hình chụp từ phía Bungalow Pháo Đài về Hà Tiên. Photo: AAVH Jean Cousso AP5268


Nguồn : Page Phóng Viên Chiến Trường

Nếu thấy hay thì hãy chia sẻ nội dung này bạn nhé !


Xem Thêm những ảnh xưa cùng chuyên mục Địa Danh Xưa khác