Những chính thể gắn liền với chiến tranh Việt Nam


Những chính thể gắn liền với chiến tranh Việt Nam (kháng chiến chống Pháp/Mỹ)

Ngoài những chính thể ngoại quốc cố gắng giành quyền điều khiển Việt Nam, thì những chính thể của người Việt Nam đã hình thành và tham gia vào VNW như thế nào? Vì sao họ lại mâu thuẫn quá sâu sắc với nhau trong khi phải đối mặt với kẻ thù quá lớn mạnh bên ngoài? Bài viết này sẽ tạo dựng lại bối cảnh với các thông tin tổng hợp từ nhiều nguồn trung lập

Năm 1945, Quân viễn chinh Pháp tiếp cận Việt Nam lần hai sau khi Phát xít Nhật bị đánh lui. Tuy nhiên lần này Pháp phải đối mặt với một lực lượng chính trị - quân sự người Việt đối nghịch quy mô nhất tại thời điểm đó - Việt Minh. Trong thời gian đấu tranh với Việt Minh, năm 1948, Pháp hậu thuẫn thành lập Quốc gia Việt Nam.

Quốc Gia Việt Nam là một chính thể do những người Việt ưu tú thời thuộc địa-phong kiến đứng đầu, nằm trong Liên Hiệp Pháp và chịu sự điều khiển trực tiếp từ Paris. Thủ đô đặt tại Sài Gòn, Chính thể này hợp pháp trên danh nghĩa, tuy nhiên Pháp nắm trong tay toàn quyền về kiểm soát tài chính, thương mại và chính sách đối ngoại và quân sự. Quốc Gia VN tuyên bố lãnh thổ trên toàn Việt Nam mặc dù thực tế chỉ kiểm soát thấp hơn 5% lãnh thổ VN.

Sau khi các đàm phán giữa Việt Minh (lúc này đã tự xưng là một chính thể Việt Nam chính thức với tên gọi Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà) và Pháp thất bại. Pháp nhanh chóng thể hiện ham muốn tái thuộc địa hoá Việt Nam khi xé bỏ các cam kết trước đó với Việt Minh và phá bỏ hội nghị Fontainebleau. Chiến tranh giữa VNDCCH và Pháp chính thức diễn ra. Với quyền kiểm soát quân sự, tài chính và ngoại giao, Pháp đã có quân đội Quốc gia Việt Nam của người Việt về phe mình. Về mặt quốc tế, VN DCCH hình thành được liên minh với Trung Quốc và Liên Xô; còn Pháp có Hoa Kỳ hậu thuẫn.

Năm 1954, lực lượng vũ trang QĐ VNDCCH đánh bại Pháp và đồng minh Quốc gia Việt Nam. Các cường quốc bao gồm Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên Xô nhóm họp lại tiếp tục duy trì chia cắt tại Việt Nam, dù trên danh nghĩa chỉ là tạm thời, với mốc dấu là vỹ tuyến 17. Thời gian này, các lực lượng của QĐ Quốc gia VN rút về Sài Gòn - đất thiêng của chính quyền thuộc địa. Còn các Vệ quốc quân VNDCCH và các lực lượng thuộc Việt Minh xưa phải rút về bắc theo hiệp định Geneva.

Lúc này, khi Quốc trưởng Bảo Đại ở Pháp với ý định đàm phán trao lại độc lập về tay chính quyền QGVN thì ở Việt Nam, thủ tướng của ông là Ngô Đình Diệm thực hiện cuộc trưng cầu dân ý thay đổi chính phủ. Ông Ngô Đình Diệm - người thuyết phục được sự ủng hộ của Mỹ - đã phế truất được Quốc trưởng Bảo Đại để trở thành Tổng thống với số phiếu 98.2%. Ông đổi tên chính phủ QG VN thành Việt Nam Cộng hoà. Tuyên bố lãnh thổ trên toàn Việt Nam.

Ông Ngô Đình Diệm tiếp tục phủ nhận cuộc tổng tuyển cử được sắp đặt theo hiệp định Geneva để thống nhất với miền Bắc. Chính phủ Mỹ ủng hộ mạnh mẽ quyết định này bởi Mỹ muốn có một chính quyền thân mật với Mỹ ở Việt Nam, chứ không phải một chính phủ Cộng sản thân thiện với Trung Quốc và Liên Xô hơn Mỹ. Hơn nữa những người Cộng sản cũng đã xem Hoa Kỳ là kẻ thù khi Mỹ từng từ chối giúp đỡ cuộc kháng chiến của người Việt và hậu thuẫn Pháp đến 80% chiến phí. Hoa Kỳ nhất quyết thuyết phục Ngô Đình Diệm từ chối tổng tuyển cử bởi theo tin tình báo CIA thì nếu tuyển cử diễn ra, người CS chắc chắn thắng cử bởi đến khoảng "80% người Việt ủng hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh".

Để chia rẽ mạnh mẽ hơn người Việt Nam với những người Việt có tư tưởng Cộng sản, bộ máy tuyên truyền VNCH và Mỹ liên tục đưa ra những bài viết bôi nhọ người CS tại miền Nam. Năm 1959, tổng thống VNCH Ngô Đình Diệm tiếp tục ra luật 10-59 để loại bỏ hoàn toàn người Cộng sản ra khỏi cộng đồng do chính phủ VNCH quản lý, trong đó đẩy mạnh việc tiêu diệt những người Việt Nam theo chủ nghĩa Cộng sản một cách nhanh nhất và không cần xét xử, đặc biệt là những người từng theo Việt Minh chống Pháp.

Lúc này, những lãnh đạo Cộng sản tại miền Bắc có những người muốn kiên nhẫn đấu tranh bằng hoà bình để tránh đổ máu giữa người Việt Nam, đặc biệt là tránh kẻ địch lớn là Hoa Kỳ như đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ngược lại có những lãnh đạo có tư tưởng mạnh mẽ muốn có những phản ứng quân sự đáp trả chính phủ mà họ gọi là "Nguỵ quyền", "Bù nhìn của Mỹ" như Lê Duẩn hay tướng Nguyễn Chí Thanh. Cuối cùng, sự hoạt động quyết liệt của bộ máy tuyên truyền do Mỹ và những người thân Mỹ điều khiển tạo sự thù hận giữa những người Việt với nhau lớn đến mức hi vọng đối thoại hoà bình bị chấm dứt. Các lãnh đạo Cộng sản quyết định lập tuyến chi viện cho các lực lượng Cộng sản và Vệ quốc tại miền Nam thành lập mặt trận đấu tranh chống lại Mỹ và VNCH - Mặt trận này hoạt động như một chính phủ chính thức với tên gọi là Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, cùng với quân đội là các đơn vị du kích được Mỹ và phương Tây gọi tắt với cái tên "vc" (những người Cộng sản Việt Nam).

Mặt trận này về sau tự giải thể để thống nhất với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Những thành viên của mặt trận này đóng góp mạnh mẽ và tích cực trong hành trình phát triển của nước CHXHCN Việt Nam sau này.

Như vậy, cho đến thời điểm bấy giờ, có 3 chính thể người Việt tại Việt Nam là VNDCCH, VNCH và MTDT GPMNVN. Với VNDCCH hỗ trợ cùng MTDT GPMNVN (vc) chống lại VNCH (Nguỵ) và quân lực Mỹ.

Tuy nhiên, không lâu sau đó VNCH của tổng thống Ngô Đình Diệm tan vỡ và được tái lắp ráp thành một chính quyền mới - chính quyền Cộng hoà Đệ nhị. Nguyên nhân được cho là Ngô Đình Diệm đã chống lại xu hướng chiến lược của Mỹ muốn cải cách chính phủ của ông, trong đó làm mất tính tự chủ của Ngô tổng thống bằng cách yêu cầu cho phép quân đội Mỹ tiến vào Việt Nam. Người Mỹ không tin tưởng tổng thống Ngô có thể thắng được liên minh VNDCCH-MTDT GPMNVN. Về sau khi tổng thống họ Ngô cố gắng giành lại quyền lực bị Hoa Kỳ đe doạ, ông cùng em trai đã bị Hoa Kỳ bật đèn xanh cho chính tướng lĩnh cao cấp của VNCH điều động binh lính đến thảm sát.

Về sau ở Sài Gòn là thời đại của VNCH thứ hai, hay còn gọi là "nền cộng hoà đệ nhị". So với thời VNCH thứ nhất, các chính khách tối cao ở Sài Gòn bắt đầu nhận chỉ thị trực tiếp từ Washington và chính trị - xã hội bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi Mỹ và văn hoá phương Tây.

Cũng có một số nguồn nói, vào thời gian cận kề cuộc ám sát, tổng thống Ngô Đình Diệm đã cố gắng bắt nối lại liên lạc với miền Bắc nhằm thoát khỏi ảnh hưởng chính trị từ Mỹ lên tính mạng như đã không thành.

#AdminCLV

Tổng hợp

Cùng share để phổ biến những khúc lịch sử dân tộc nhé các mem



Nguồn : Page Tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam (Viet Nam War)

Nếu thấy hay thì hãy chia sẻ nội dung này bạn nhé !


Xem Thêm những ảnh xưa cùng chuyên mục Nghiên Cứu Lịch sử khác