Trần Duệ Tông, Ông Vua Duy Nhất Chết Trận Của Việt Nam


Trần Duệ Tông tên thật là Trần Kính , là con của Minh Tông Trần Mạnh, em của Nghệ Tông Trần Phủ là vua đời thứ 9 của nhà Trần.

Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần phải đối mặt với nạn xâm lăng từ Cham-pa (Chiêm Thành) , năm 1371, quân Chăm từ kéo vào cướp phá kinh thành Thăng Long, khiến vua Nghệ Tông và triều đình phải chạy lên Đông Ngàn Bắc Ninh, lúc bấy giờ chỉ có mỗi Cung Túc Vương Trần Kính là đưa quân về kinh thành (dù chưa kịp đánh nhau thì quân Chiêm đã rút). Qua sự kiện này, Nghệ Tông đánh giá Trần Kính là người có năng lực và quyết định truyền ngôi cho Trần Kính vào năm 1373. Trần Kính xưng là Khâm hoàng, sau chết truy tôn là Duệ Tông.

Sau một thời gian chuẩn bị, cuối năm 1376, Duệ Tông cất 12 vạn quân, sai Hồ Quý Ly làm tướng đi vận chuyển lương thực,quân đi toàn bằng đường biển để đánh Chiêm Thành. Trước đó, quân Chiêm xâm lấn, vua sai Đỗ Tử Bình đi đánh, vua Chiêm là Chế Bồng Nga sợ, đem 10 mâm vàng xin dâng, Bình dấu nhẹm đi, lại nói Chiêm Thành hỗn xược xin vua đi đánh.

Đầu năm 1377, quân Trần đến cửa biển Thi Nại( Quy Nhơn- Bình Định) rồi đánh vào kinh đô Đồ Bàn(Vijaya cũng ở Bình Định). Bồng Nga bỏ thành đóng ở ngoài, sai người sang trại quân Trần, nói Bồng Nga sợ hãi đã chạy trốn. Vua muốn tiến quân vào ngay, đại tướng là Đỗ Lễ ngăn, vua không nghe, còn nói là :"việc binh cốt phải thần tốc", chê Đỗ Lễ là đàn bà, ban cho khăn yếm để mặc. Đỗ Lễ điềm nhiên không nói gì, mặc khăn yếm cùng vua tiến quân.

Ngày 24 tháng Giêng Âm Lịch, vua mặc áo đen, cưỡi ngựa nê thông (trắng đốm đen) , sai Ngự Câu vương Húc mặc áo trắng, cưỡi ngựa trắng, dẫn quân đi như "sâu cá" vào, Quân Chiêm đổ ra đánh, quan quân rơi vào ổ phục kích, vua cùng Đại tướng Đỗ Lễ và nhiều đại thần khác bị giết, khi ấy vua 41 tuổi. Đỗ Tử Bình giữ hậu quân không lên cứu mà chạy, Hồ Quý Ly nghe tin vua thua chết cũng chạy nốt. Sử cũ ghi rằng, hôm ấy ban ngày mà kinh đô tối sầm, hàng quán phải đốt đuốc để buôn bán, tin truyền về làm cả nước kinh động, vua Nghệ Tông sai chiêu hồn em ở Hy Lăng (Đông Triều- Quảng Ninh) rồi lập con của Duệ tông làm vua. Nhà Trần phải chật vật đối phó với nạn xâm lược của Chiêm Thành thêm hơn 13 năm nữa, cho đến khi may mắn giết được Chế Bồng Nga tại sông Đại Hoàng năm 1390.

Đỗ Tử Bình bị bắt đóng cũi giải về kinh, đi qua phủ Thiên Trường( Nam Định) dân đua nhau ném gạch đá xuống thuyền mà chửi (thuật ngữ ném gạch có lẽ bắt nguồn từ đây), nhưng về đến kinh lại ko bị giết mà chỉ bị đày làm quân.

Sử cũ nhận xét về thất bại của Duệ tông như sau:"Vua ương gàn cố chấp, không nghe lời can, khinh thường quân giặc, nên mang họa vào thân chứ không phải là do bất hạnh".

Hình minh họa: Thủy quân Champa trên phù điêu tại đền Bayon, Angkor, Campuchea thế kỷ XII.




Nguồn : Page Tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam (Viet Nam War)

Nếu thấy hay thì hãy chia sẻ nội dung này bạn nhé !


Xem Thêm những ảnh xưa cùng chuyên mục Nhân Vật Lịch Sử khác