Văn học xứ Nam kỳ lục tỉnh không dạy con người thù hận


Văn học xứ Nam kỳ lục tỉnh không dạy con người thù hận
---

Trong các tác phẩm kiếm hiệp của tác gia Kim Dung thường xuất hiện với các màn giao tranh chiếm giết trả thù thủ đoạn má cái anh hùng hảo hớn khi đó cho là việc phải với các slogan như : nợ máu phải trả bằng máu, quân tử trả thù mười năm chưa muộn.

Một bộ phim ngôn tình Hàn Quốc mà các vai nữ ác chánh thường dùng mưu mô xảo trá để hãm hại các vai nữ chánh một cách tàn nhẫn rồi sao đó kẻ ác lại bị trả thù lại ....

Hay trong những tác phẩm của văn học Bắc kỳ như một Chí phèo rạch mặt ăn vạ tới chết vẫn là kẻ bất lương và không tìm ra con đường đi tới sự lương thiện.

Một anh cu Lộ trong "tư cách một thằng mỏ" của Nam Cao, sanh ra trong một gia đình tử tế, nghèo nhưng thanh bạch, bỗng chốc vì những lời dố kỵ, hèn hạ xung quanh mà tự biến mình đê tiện theo cách người ta khinh miệt mình.
“A! Họ bảo hắn là mõ vậy… Tham như mõ vậy!… Đã vậy thì hắn tham cho mà biết!… …..Hà hà! Phong lưu thật!… Cho chúng nó cứ cười khoẻ đi!” (hết trích)
Phải chi mà anh cu Lộ còn tỉnh táo mà giữ được chút lòng tự trọng, giũ lòng thanh bạch mà mặc kệ những kẻ nói ra nói vào thì có lẽ từ từ người ta cũng nhận ra hắn là một kẻ "lương thiên" chăng ?

Một thằng Xuân tóc đỏ trong Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng - một nhân vật dốt nát nhưng bước lên được ngôi cao danh vọng, được đời tán dương nhờ sự ma lanh, lọc lừa, xảo trá - đọc xong truyện ta hả hê vì một kẻ chả có tài đức gì lại được ông trời cho gặp toàn chuyện may mắn, mà chuyện lọc lừa thì khá dễ làm hơn chuyện làm việc thiện - nên con người ta hả hê khi đọc số đỏ- yêu thích nhơn vật này- từ đó bỗng nhiên muốn thành "thằng Xuân tóc đỏ” lúc nào không hay.

Nếu có ai phản bác thì lại đổ lỗi cho hoàn cảnh, đổ lỗi cho số phận đẩy đưa... ùa thì người ta đẩy thì mình đưa... ngẩm sao giống kiếp của loài cây cỏ chim thú.
Miệng đời khốn nạn, cố xô đẩy ta vào đường u mê tội lỗi nếu ta cứ sống theo họ thì biết khi nào mới tìm ra được một con người "lương thiện" trong ta.

Văn họ xứ Nam kỳ lại khác : đề cao nhơn nghĩa, đề cao cái thiện, tin vào đạo lý ở hiền gặp lành, ai quấy mặc ai, bổn thân thì phải ở phải, khuyên thiên hạ coi thường thói xảo trá lọc lừa, thù hận, sống vơi phương châm dĩ hòa di quý…
Một cậu Thiên Tứ mang tiếng ăn chơi bị bạn bè gạt gẫm bạc tiền , sau cậu thành tâm hướng thiện, dẫu bạn bè lừa lọc cậu vẫn tiếp đãi đường hoàng chớ không ghét bỏ, bạn bè thấy vậy mà tự hổ thẹn

Trong tác phẩm " Tơ hồng vương vấn" thầy Vĩnh Xuân ra làm thông ngôn cho quan Tây nhưng không vì thói thường chốn quan trường mà đi ăn hồi lộ- mặc dầu thiên hạ ai cũng cho là thầy ăn hồi lộ nhưng thầy không vì "mình không ăn thiên hạ cũng tưởng mình ăn" mà nương theo lời bè giẫu của thiên hạ , thầy vẫn một lòng giữ thanh cao chánh trực sống bần hàn mà lòng thanh thản. Nhờ ăn ở đường hoàng mà thẩy nghèo lắm, bị lãnh tiển bạc chục còn lo cho mẹ già và vợ con, nhưng được cái "dầu thiên hạ có bạc muôn cũng không làm sao mua được cái cuộc sống thanh bạch của thẩy ," huống hồ chi vài trăm đồng bạc mà làm mất phẩm giá con người. Cũng nhờ ăn ở đường hoàng mà từ thông ngôn thầy được cân nhắc lên chức quan huyện rồi lần lần lên tới chức Đốc phủ sứ , sống cảnh giàu sang lại còn được thiên hạ trọng lung.

Cô Ngọc là con gái thầy Kế Hiền- cha chia hết sự sản cho vợ nhỏ tham lam, hồi hay tin mẹ ghẻ bệnh sắp chết: "Cô Ngọc vẫn hờn mẹ ghẻ hoài nên được tin cô không chịu đi thăm. Hương chủ Hậu rầy vợ, nói rằng ai quấy mặc ai, mình không nên lấy quấy mà trả quấy, bởi vậy cô Ba Ngọc mới chịu đi với chồng lên Mỹ Hội."

Một cô Xuân Hương lấy chồng đặng trả nợ cho cha, mặc dầu chồng không thương, ham chơi bời bỏ theo phường đĩ điếm, cha chồng giận con trai thương con dâu mà cấm con dâu không cho đi đám cái giống phụ tình vợ con bất hiếu song thân nhưng cô vừa khóc vừa lạy ông Huyện mà nói rằng:

"Cha của Hoàng Hải dầu không thương con đi nữa cũng là chồng của con. Lúc còn sống mà con chưa dám phiền trách thay, nay rủi mất rồi, dầu quấy dầu phải con cũng phải quên hết chuyện cũ. Để lòng lo đáp nghĩa cho chồng con. Vậy cúi xin ba rộng lòng cho phép con đem Hoàng Hải lên Sài Gòn đặng mẹ con con cư tang và lo chôn cất chồng con cho trọn niềm chồng vợ".(hết trích)

Một ông Cai tổng Tâm một đời giàu sang bị vợ dùng mưu sang đoạt sự sản, không cho nhìn con, để ông phải trắng tay thành người nghèo khó nhưng ông vẫn không trách hờn vợ, không bắt con cái phải hận mẹ của nó mà ông chỉ than rằng :
“Cái ngày gia-đình tan rã, sự-nghiệp điêu-tàn, cha chắc Phật Trời muốn độ mạng cha, nên mới khiến cho cha chịu khổ kiếp nầy đặng kiếp sau hưởng cực-lạc thế-giới." (hết trích)

Cậu Trần Văn Quý, mẹ chết, cha lấy mẹ ghẻ không thương lại còn hà hiếp, em một cha khác mẹ thì ngộ ngịch với cậu
Cậu lại lấy đạo thánh hiền của Mẫn Tử Khiên ra đãi người, không oán ghét mà tự hỏi thầm trong trí: Đối với em mình là Sen, mình có thương như Tử Khiên hồi xưa thương và lo cho 2 em của ngài hay không? – Không. Đối với mẹ ghẻ, mình có ái kính, nhẫn nại như Tử Khiên hồi xưa hay không?- Không. Rồi hổ thẹn, và hối hận, nhứt định sẽ đổi trí ý, từ rày sẽ thương yêu em Sen, không lạt lẽo như xưa nữa, sẽ kính mẹ ghẻ, chứ không ghen ghét như trước nữa." (hết trích)

Nói đi nói lại, không ai dám nói ta sanh ra là có thể làm được người tốt , con người ta cũng có tham sân si, thù hần, đố kỵ không tránh khỏi, nhưng hầu hết các nhơn vật trong tác phẩm Nam kỳ tiêu biểu là của cụ Hồ Biểu Chánh nương theo lý thuyết nhà Phật, luôn bỏ qua hận thù, lấy ân báo oán, nhờ vậy mà cuối truyện kẻ ác người lành đều sống thuận hòa với nhau mà quên đi cái cừu hận thấp hèn...

Lẽ ra những tác phẩm nhơn văn dạy người lẽ phải của cụ Chánh cần phải được dạy trong học đường mà soi sáng cho tâm trí còn non dại của lớp trẻ , tránh để chứng sống tha hóa, sa chân lỡ bước rồi than thân trách phận đổ lỗi xã hội như Chí phèo hay thằng cu Lộ của Nam Cao .



Nguồn : Page Sử Nước Nam

Nếu thấy hay thì hãy chia sẻ nội dung này bạn nhé !


Xem Thêm những ảnh xưa cùng chuyên mục Ảnh Xưa Tổng Hợp khác